Akademik paketlerin
ulaşabileceği noktalar nelerdir?
BSA katılımcılarının bu konudaki
uygulamaları farklılık göstermektedir.
Lütfen ilgili BSA katılımcısı ile
görüşünüz.
BSA katılımcısı olmayan
bir firmanın ürünü BSA Türkiye
katılımcısı olan bir firmanın ürün
portföyünde bulunuyorsa böyle bir
durumda BSA'nın tutumu nedir?
Genelde yazılım şirketlerinin önemli bir
kısmı BSA. katılımcısıdır. Ama BSA
katılımcısı olmayan bir şirketin ürünü
BSA'nın koruması altında değildir. Bu
tür şirketler kendi haklarını değişik
yollardan korumaktadır ve genelde kendi
avukatlarıyla hareket etmektedir.
BSA firmaları niye
devamlı arıyor?
BSA değişik nedenlerle firmaları
arayabilir. Firmalarda kullanılan
yazılımlara ait lisansların tam olup
olmadığı konusunda teyit almak,
lisanslama ile ilgili bir sorun varsa
yardımcı olmak, kötü niyetli
kullanıcıları lisanslarını tamamlamaları
konusunda uyarmak, almış olduğu bir
ihbar öncesinde kullanıcıları uyarmak bu
nedenler arasında sayılabilir.
BSA'nın evleri arama
yetkisi var mı?
Bir yerin aranması ancak Savcılıkların
yazılı emri veya Mahkeme kararı ile
mümkündür. BSA yasalara aykırılığı
gösteren delilleri sunduğunda Savcılar
evlerin aranmasını emretmek veya
mahkemelerden bu yönde karar verilmesini
talep etmek yetkisine sahiptir.
BSA'nın hangi programları
kontrol edip hangilerini etmeme yetkisi
var?
Bunların yazılı olarak
dökümü müşterilerimiz tarafından
soruluyor
BSA Türkiye'nin katılımcılarına www.bsa.org.tr
adresinden ulaşılabilir. BSA Türkiye
katılımcılarının ülkemizdeki telif
haklarına yönelik haklarını
korumaktadır.
BSA'nın yapmış olduğu
baskınlar nasıl gelişiyor?Firmaya
girildiğinde ne gibi işlemler yapılıyor?
İhbarları değerlendiren BSA baskın
yapmaya bir takım aşamalardan sonra
karar verir. Lisanssız yazılım
kullanıldığı ihbarı gelen yerlere
çoğunlukla önce uyarıda bulunur. Bu
uyarılardan bir sonuç alınmaz ise baskın
seçeneği gündeme gelir. Firmaya
savcılığın izni ile avukat, bilirkişi
eşliğinde polis veya jandarma
vasıtasıyla gidilir. Arama emri yerine
getirilirken kullanılan tüm yazılımların
dökümü çıkarılır. Kullanılan her yazılım
için orijinal lisansın ve/veya faturanın
gösterilmesi istenir.
BSA sadece kendi
katılımcı firmalarının yazılımları için
mi çalışır?
Evet ülke genelinde katılımcı
şirketlerin haklarını korur. Ama
katılımcıları arasında bulunan şirketler
sadece yazılım şirketlerinden ibaret
değildir. Bunlar arasında toptancı veya
donanım üreticisi/satıcısı şirketler de
yer almaktadır.
BSA Türkiye katılımcısı
olmayıp dünya çapında BSA'ya üye olan
bir firmanın ürününe karşı bir telif
hakkı Türkiye'de geçerli midir?
Evet. BSA dünya çapında bir organizasyon
olup üyelerinin dünyanın her yerinde
haklarını korur.
BSA Türkiye ve diğer
ülkelerdeki BSA organizasyonlarının
temsilcisi oldukları firmaların bir
listesi nasıl bulunabilir?
www.bsa.org adresine bakınız.
Devlet kurumlarına da
baskın yapılıyor mu?
T.C. yasalarında suç olarak tanımlanan
bir fiili kim işlerse işlesin bir ayırım
yapılması söz konusu değildir. Yasalarda
tanımlanan telif hakları suçlarını
işleyen bir devlet kurumu da olsa
yeterli delil varsa gerekli yasal
yollara başvurulmaktadır.
Firma olarak BSA'ya nasıl
katılabiliriz? (Kendi yazılımlarımızı
korumak için)
BSA katılımcılığı yazılımla ilgili
ürünlerin telif hakları dahilinde koruma
altına almak isteyen her türlü şirkete
açıktır. BSA merkezine başvuru ve
üyelerin katılımı onaylaması neticesinde
katılım gerçekleşebilir.
Kendi yazdığımız
programların lisanslarını BSA tarafından
denetletebilir miyiz? Bunun için neler
gerekiyor?
BSA katılımcısı olmanız gerekiyor.
Winzip, Winamp, Xing Mpeg
Player vs. tarzı ufak tefek programların
BSA açısından bir yaptırımı var mıdır?
Mesela Winzip'in ülkemizde satışı yok.
BSA öncelikle üyelerinin başta olmak
üzere her türlü yazılımın telif hakları
altında korunması için çalışmaktadır.
Dergilerle birlikte verilen bir çok
program limitli kullanım dahilindedir.
Yani genelde kullanım süreleri kısa veya
bazı özellikleri ölüdür. Bunların aktive
edilmesi genelde kredi kartı ödemesiyle
İnternet üzerinden gerçekleşir. Bu
yazılımların Türkiye'de satılmamasına
rağmen kırılmış sürümlerini kullanmak
suç teşkil etmekte ve dünya çapındaki
telif haklarıyla korunmaktadır. Örnek
verilen yazılımın kopya olarak
kullanıldığını BSA bu yazılım
üreticisinin yurtdışı ofislerine
iletmekle yükümlüdür. Üretici şirket
kendi haklarını kendi arayacaktır.
Bayilerin bu ekonomik
krizde basılmasını engelleyemez misiniz?
Ekonomik kriz konusu çok hassas bir
konudur ve ülkemizde bir çok işletmeyi
zor durumda bırakmıştır. Ama buna rağmen
bir çok bilgisayar şirketi PC'leriyle
birlikte lisanslı yazılım teklif etmekte
ve lisanssız teklif edenlerle rekabet
edememektedir. Bu durum kanunlara uyan
bir şirketi haksız rekabetle karşı
karşıya bırakmaktadır. Baskın en son
başvurulan yöntemdir. Ama ne yazık ki
bilgisayar şirketlerinin önemli bir
bölümü hala kopya yazılım satma
seçeneğine yönlenmektedir.
Internet Cafe'leri nasıl
lisanslayacağız?
Internet Cafe'lerde özellikle işletim
sistemi, Office yazılımı ve oyunlar
genelde lisanssız kullanılmaktadır. Bu
kuruluşların da her kuruluş gibi
lisanslanması gerekmektedir.
Toptancı firmaların
sattığı ürünlerin tümü BSA denetimi
kapsamında mıdır?
Eğer sattıkları ürünler BSA
katılımcılarına ait ürünlerse ya da
toptancı BSA katılımcısı ise kapsam
dahilindedir.
Bilgisayarlarda kopya
olarak kullanılmamasına rağmen firma
içerisinde kopya yazılım CD'lerinin
bulunması sakıncalı mıdır?
Lisanssız yazılım bulundurmak her
durumda suç teşkil eder.
CD hasar görürse ne olur?
Satın alındığı bayi ile temas
kurulmalıdır.
Lisans ne demektir?
Lisans telif hakları altında üretilen
bir ürünün üretici firma açısından nasıl
kullanacağını tanımladığı bir
sözleşmedir. Bunun kapsamı lisans
sözleşmesinde veya üretici firmanın ek
uyarıları ile belirtilir.
Lisanslarını alan
müşterinin aldığı lisansları yükleme
zorunluluğu var mıdır?
Hayır yoktur.
Markalı ürünlerde hangi
lisanslar sorulmaz?
Markalı ürünlerde de tüm lisanslar
sorulur.
Önceden lisanssız yazılım
kullanan bir firma, sonradan lisanslı
yazılım satın aldı. Bu yazılımı
bilgisayarından kaldırıp tekrar lisanslı
yazılımı yüklemek mi gerekir? Yoksa eski
yüklenmiş yazılımı kullanmaya devam
edebilir mi?
Kullanılan yazılım kadar adette lisans
gösterilmesi yeterlidir.
Son kullanıcıya yönelik
fiyatlarda kontrolsüz satışlar
olmaktadır. Sanırım bu son kullanıcıya
verilecek fiyatların belirsiz olmasından
kaynaklanıyor .Bu konuda kar eden firma
olabilmemiz için yazılım firmalarının
alacağı önlemler nedir?
BSA kar amacı gütmeyen bir birliktelik
olduğundan fiyat belirleme yetkisi
yoktur. BSA katılımcısı firmalar,
fiyatlarını serbest piyasa ekonomisi
koşullarına göre belirlemektedir.
Teknik servise alınan
bilgisayarlardaki lisansız yazılımların
yasal sorumluluğu kime aittir?
Ürünün ait olduğu kullanıcıya aittir.
BSA OEM lisansı kullanıcılarında ne
görmek ister?
OEM Lisanslı kullanıcılarda fatura,
orijinal lisans veya PC üzerine
yapıştırılmış etiket ve varsa CD yi
görmek ister.
Sokakta satılan CD'lere
karşı niye önlem alamıyorsunuz?
Sokakta satılan CD'lere karşı yoğun bir
mücadele sürmektedir. Bu CD satışları
organize bir şekilde yapılmakta
olduğundan çalışmalar bu yönde artarak
devam edecektir.
Elimizde bulunan
satamadığımız eski işletim sistemi veya
programları bugün itibariyle
faturalayabilir miyiz?
Elinizde bulunan ürünler medya, lisans
olarak eksiksiz tamamsa sürümü ne olursa
olsun faturalayabilirsiniz.
İkinci el alınan
bilgisayarlardaki lisanslar (ev
kullanıcılarından alınanlar ) fatura
ibrazı yapılamayacağından geçerliliğini
korur mu?
Lisans bilgisayara aittir, o yüzden
ikinci el bile olsa muhakkak orijinal CD
ve lisansın birlikte satılması
gerekmektedir.
Müşterim markalı PC
kullanıyor. PC'leri yazılımları içinde
yüklü olarak almış ancak hem CD'leri hem
de kitapçıkları kaybetmiş müşterim yeni
lisans almak zorunda mıdır?
Muhakkak bu şirketlerle ilişkiye geçip
haber vermeli ve bu şirketlerden yeni
lisans ya da belge talep etmelidir.
X bir kurum (banka finans
kurumu) müşterisine hediye olarak
bilgisayar ve ve çeşitli yazılımlar
veriyor. Bilgisayarın faturası yok;
ayrıca programların CD'leri var fakat
lisans kitapçıkları yok örneğin bu işlem
2 veya 3 yıl önce olmuş fatura ve
lisanslarını şu an bulunup ortaya
çıkarılması mümkün değil. Kullanıcı bu
durumda lisansız olarak muamele mi
görecek?
En azından lisansların tam olması
gerekmektedir, o yüzden kullanıcı
lisanssız olarak muamele görecektir.
Bilgisayarımızla birlikte
almış bulunduğumuz OEM lisanslar,
bilgisayarımız upgrade yapıldığında
geçerliliğini korur mu? Yapılan upgrade
işlemi faturalandırılmazsa ne olur?
Yapılan upgrade işleminin muhakkak
faturalanması gerekmektedir. Upgrade
lisansıyla birlikte kullanıcı sadece
aynı makina üzerinde ürünün her iki
sürümünü kullanabilir.
Bazı bilgisayarlarımız şu
an piyasada olan programların yeni
sürümlerini çalıştıramıyor. Buna
karşılık programın eski sürümünü de
bulamıyoruz. Bunun için ne yapabiliriz?
Yeni sürümü alıp eski programı
çalıştırabilir miyiz?
Doğrudur. Eğer teknik açıdan makinanız
çalıştıramıyorsa en uygun işletim
sistemini alıp lisanslanabilirsiniz.
Bir bayi bana A marka
toplama bir bilgisayar yaptı ve
beraberinde hiç açılmamış bir işletim
sistemi lisansı verdi. Bu lisansın
torbası üzerinde bu ürün sadece B marka
bilgisayarla satılabilir yazıyordu. Bu
lisans geçerli olacak mı?
Bu lisans kesinlikle geçersizdir.
Kullanıcının işletim
sistemi var. CD'si ve lisans kitapçığı
mevcut ancak fatura ibraz edemiyor.
Göreceği muamele ne olacaktır? Ya da
fatura var, CD var ancak lisans
kitapçığı yok. Göreceği muamele ne
olacaktır?
CD'si ve lisans kitapçığı olan
kullanıcının faturasını ibraz etmesi ya
da satın almış olduğu şirketten bir
örneğini alması gerekmektedir.
Bilgisayar yazılımları
hangi yasalarla korunur ve cezaları
nelerdir?
Bilgisayar yazılımları, FSEK (Fikir ve
Sanat Eserleri Kanunu), Türk Ceza
Kanunu'nun "Bilişim Alanında Suçlar"
başlıklı bölümü ve Türk Ticaret Kanunu
ile korunur. Yazılım telif haklarını
ihlal edenler, her bir lisanssız yazılım
için 10 milyar TL’den 150 milyar TL’ye
kadar para cezası; 2 yıldan 6 yıla
kadar, para cezasına çevrilmeksizin
hapis; 3 yıla kadar meslekten men;
çoğaltmada kullanılan veya kopya
yazılımların yüklenmiş olduğu bilgisayar
ve araçlara el konulması gibi
yaptırımlarla karşı karşıyadır.
Kopya yazılımla orijinal
yazılım arasında ne fark vardır?
Lisanssız yazılım daha ucuz olduğu halde
neden lisanslı yazılım almak daha
avantajlıdır?
Kopya yazılımla orijinal yazılım aynı
gibi görünseler de, aslında değişik
sonuçlar verirler. Kopya yazılım
kullanıcıları kazançlı olduklarını
sanabilirler, oysa lisanssız yazılım
kullanmanın bedellerini göz önünde
bulundurmadıkları ortadadır. Kopya
yazılım kullanmanın riskleri ve
dezavantajları şöyle sıralanabilir:
-
Ağır yasal
yaptırımlar
-
Prestij kaybetme
riski
-
Virüsler
-
Fonksiyonların eksik
ve hatalı çalışma olasılığı
-
Kalite ve
güvenilirlik düzeyinin düşük olma
riski
-
Hatalı ve eksik
dokümanlar
-
Yeni versiyonlara
geçiş maliyetinin yüksek oluşu
-
Teknik destek
eksikliği
-
Eğitim olanağından
yoksun kalma
Bilgisayar satın alırken,
içine yüklenmiş yazılımların yasal olup
olmadığını nasıl anlarım?
Bazı bilgisayar satıcıları, yazılımların
izinsiz kopyalarını kişisel bilgisayarın
sabit diskine yüklerler. "Sabit diske
yükleme" olarak tanımlanan bu yöntem,
bilgisayar donanımının alıcıya daha
cazip koşullarla sunularak belirli bir
dağıtıcıdan alınmasını teşvik amacıyla
uygulanır. Bu dağıtıcılar, gerçekte
orijinal yazılım ile birlikte gelen
diskleri, dokümantasyonu ya da son
kullanıcı lisans anlaşmasını müşteriye
vermezler. Bazı son kullanıcılar sabit
diske yüklenmiş yasadışı yazılımları
istemeden almaktadır. Disklerin,
dokümanların, kayıt formlarının ve
yazılım lisans sözleşmelerinin
bulunmaması, sizi hemen uyarmalıdır.
Yükleme, satın alma işleminden önce bile
yapılmış olsa, son kullanıcı da yasalar
karşısında sorumludur.
Lisanssız (kopya)
bilgisayar yazılımı kullanımını
engellemek için neler yapabilirim?
Öncelikle bilgisayarınıza yüklenmiş
yazılımların tamamı için yeterli sayıda
lisansa sahip olup olmadığınızı kontrol
etmelisiniz. Kurumunuzda yazılım telif
hakkı ihlalleri ve lisanssız yazılım
kullanımını engellemek için yazılım
denetim prosedürleri oluşturmanız
tavsiye edilir. Şüpheniz varsa, BSA
Bilgi Hattı’nı arayabilir, konuyla
ilgili destek alabilirsiniz. Ayrıca
kopya yazılım kullanıcılarını
uyarabilir, yasal cezaları ve teknik
riskleri hatırlatabilirsiniz.
İşyerinde kullandığım
programı evdeki makineme kurabilir
miyim?
Bilgisayarınızda kullanacağınız her
yazılım için ayrı bir lisansa
ihtiyacınız vardır. Ancak bazı
firmaların, programların kurulumuna
yönelik özel uygulamaları olabilir.
Ayrıntılı bilgiyi ilgili yazılım
firmasının satış departmanından
alabilirsiniz.
Lisanssız yazılım
kullanımı, yazılım sektörünün gelişimini
nasıl olumsuz yönde etkiler?
Ürünün telif hakkı ödenemediği için,
destek düzeyi gerilemekte, yeni
üretimler için yapılacak yatırımların
önü kesilmektedir. Tüm bunlar
yazılımların kalitesi açısından
olumsuzluklara yol açar. Yazılım
korsanlığı, yüksek fiyatlara ve hem
yerel hem de uluslararası üreticilerde
yaratıcılık düzeyinin düşmesine neden
olur. Yazılım korsanlığı olmayan bir
ülkede, üreticiler yerel araştırmalara
yatırım yaparlar, özellikle yerel
dillere ve iş metotlarına uyum sağlayan
versiyonlar geliştirirler. Oysa
korsanlık oranı yüksek olduğunda
yazılımlara yönelik tüm
araştırma-geliştirme çaba ve yatırımları
azalacaktır, çünkü yazılım firmaları
daha fazla yatırım yapmak için itici bir
güç göremeyeceklerdir.
İnternet’ten, sınırlı
sürelerle kullanılmak üzere ayarlanmış
çeşitli programlar indiriyorum. Üretici
firmaya ücreti ödenince bu programları
sürekli kullanmaya yarayan bir kod
numarası alınıyor. Ama İnternet’teki
çeşitli sitelerde bu kodları ücretsiz
bulmak mümkün. Kod numarasının bu
şekilde temin edilmesi sorun yaratır mı?
Bu da lisanssız yazılım
kullanma kapsamına girer. Her ne kadar
kod numarası giriyor olsanız da o kod
numarası, ücreti ödenerek alınmadığı
için üretici firma zarara uğruyor
demektir. Bu tür sınırlı süreyle
kullanılabilir programları, ancak
bedelini ödeyerek kullanmanız durumunda
yasadışı bir iş yapmamış olursunuz.
Kullandığım programın
güncelleştirilmiş bir sürümü çıktığında
eski sürümlerini satabilir miyim?
Hayır. Özgün ürünün
tamamı ve güncelleştirme ürünü birlikte
tek bir yazılım birimi olarak kabul
edildiği için, eski ürününüzü ve ona ait
lisansı elinizde tutmanız gerekir.
İşyerimde sadece bir
bilgisayarda olan bir programı yerel ağ
üzerinden kullanmak için lisans gerekir
mi? Program benim sabit sürücümde yüklü
değil çünkü.
Yazılımın yüklendiği ya
da depolama aygıtından çalıştırıldığı
her ayrı bilgisayar için lisans almalı
ve bu bilgisayarlara atamalısınız.
Belirli bir bilgisayara lisans atayarak,
lisansı yalnızca o bilgisayara sonsuz
bir süre için vermiş oluyorsunuz.
Yazılımın belli bir kopyasını kullanma
lisansı, paylaşılamaz ve farklı
bilgisayarlarda birlikte kullanılamaz.
Elimde bir işletim
sisteminin orijinal CD’si var. Bu
durumda bu program lisanslı mı oluyor?
Hayır. Önemli olan CD
değil, lisans belgesidir. O CD’ye ait
bir lisans belgesi elinizde yoksa CD’niz
kopya yazılımla aynı kapsam çerçevesinde
değerlendirilir.
OEM bir program ile OEM
olmayan bir program arasında ne fark
bulunur?
İşleyiş bakımından
herhangi bir fark yoktur. Ancak OEM
programlar bugün yeni bir bilgisayar ile
birlikte verilmektedir. Eğer
bilgisayarınızı satın alırken o ürünü de
almamışsanız daha sonra OEM bir ürün
alarak bilgisayarınıza kurmamanız
gerekir.
Her bilgisayar
programının lisans sözleşmesi var mıdır?
Her bir bilgisayar
programının lisans sözleşmesi vardır.
Ancak lisans sözleşmelerinin içerikleri
birbirinden çok farklı olabilir. Bazı
sözleşmeler o programı ücretsiz
kullanabilmenizi sağlarken (freeware),
bazıları bir süre ücretsiz daha sonra
ücretli kullanmanızı (shareware) ya da
başlangıçtan itibaren ücretli
kullanmanızı sağlayabilir. Bu nedenle
her bir programın lisans sözleşmesi
dikkatli bir şekilde okunmalı, kapsam
dışına çıkılmamalıdır.
Daha önce almış olduğum
programın bir üst sürümünü bilgisayarıma
kurmak istiyorum. Elimde bir önceki
sürümün lisansı olduğuna göre yeniden
lisans almama gerek var mı?
Elinizde bulunan programa
ait lisans sadece o sürüme aittir. Yeni
bir sürüm çıktığında elinizdeki lisans
ile yeni sürümü kullanamazsınız. Ancak
program üreticileri çoklukla eski
lisanslı kullanıcılarına ayrıcalıklı bir
güncelleştirme (upgrade) olanağı
sağlayabilirler.
Satın aldığım bir
programı birden fazla makineye kurabilir
miyim?
Satın almış olduğunuz
programın lisans sözleşmesi size bu
hakkı vermiyorsa yalnızca bir makinede
kullanabilirsiniz.
Ana makinede çalışan bir
programı diğer ağ kullanıcıları da
kullanabilir mi?
Ağda çalışmak üzere
üretilen pek çok programın lisans
sözleşmeleri kaç kullanıcıya kadar
kullanılabileceğini göstermektedir. Bu
durumda almış olduğunuz program için
izin verilen kullanıcı sayısı ile
sınırlısınız. |