|
-
Karşılıksız Çek ve Neticeleri
Karşılıksız
çeki düzenleyen kişi, bu durumunu
düzeltme imkanına sahiptir. Keşedici,
çekin karşılıksız kalan kısmı ile
birlikte belirli bir tazminat ve faiz
tutarını ödeyerek kalmakla, ceza
davasından da kurtulabilmektir.
Karşılıksız çekin sonradan ödenmek
istenmesi halinde, gecikme faizi olarak
ticari işlerde temerrüt faizi esas
alınacaktır.
a)
Karşılığı
olmadığı içi ödenmeyen çek, karşılıksız
çektir.
b)
Çekin
karşılıksız olması nedeniyle
ödenmediğinin tespiti gerekmektedir.
c)
Düzenlenen
çekin ibraz anında karşılıksız çıkması,
çeki düzenleyen açısından suçtur.
d)
Karşılıksız
çıkan her çek yaprağı ayrı suç
oluşturur.
e)
Karşılıksız
çek düzenleme suçuna, ilk defasında para
cezası verilecektir.
- Yeni Yasa ile
Değiştirilen 16’ıncı madde hükmü
aşağıdaki gibidir.
a)
Karşılıksız
çek düzenleme suçunun tekerrürü halinde
hapis cezası uygulanacaktır.
b)
Tekerrürden
dolayı cezanın artırılabilmesi için,
daha önce mahkum olunması, bundan
sonraki belli bir sürede tekrar
suç işlenmesi gerekmektedir.
c)
Karşılıksız
çek suçunun tekerrüre konu olması
halinde, verilecek ceza hapi cezası
olarak ağırlaşmaktadır.
d)
Karşılıksız
çek düzenleyen kişinin, çek hesabı
açması da yasaklanacaktır.
e)
Karşılıksız
çek suçundan cezanın muhatabı, hesap
sahipleri veya yetkili temsilcileri ile
tüzel kişilerdir.
f)
Karşılıksız
çek düzenlenmesi suçu, takibi şikayete
bağlı suçtur.
g)
Karşılıksız
çek davasına asliye ceza mahkemesinde
bakılacaktır.
h)
Keşedicinin
yapacağı belirli bir ödeme ile, ceza
davasının düşmesi mümkündür.
i)
Şikayetten
vazgeçme halinde de, dava ve ceza
ortadan kalkar.
j)
Yeni
kanunun yürürlüğünden önceki karşılıksız
çek düzenlemiş olanlar, hapis cezasına
muhatap olmayacaktır.
k)
Yeni
kanunun yürürlüğünden önceki karşılıksız
çek davalarında, şikayetçinin davaya
katılması zorunlu tutulmuştur.
l)
Yeni
Kanunun yürürlüğünden önce işlenen suç
nedeniyle hükümlü ve tutuklu bulunanlar
serbest bırakılacaktır.
m)
Yeni
Kanunun yürürlüğünden önce düzenlenen
karşılıksız çeklerle ilgili hamilin
zararı karşılanarak, dava ve cezadan
kurtulmak mümkündür.
-
Bankaların Sorumlulukları
a)
Banka çek
hesabı açarken ve çek defteri verirken
gerekli araştırmaları yapmış olmalıdır.
b)
Karşılıksız
çek halinde uygulanan idari yasaklılık
kaldırılmıştır.
c)
Çek
defterleri, bankalar ve özel finans
kurumları tarafından bastırılır.
d)
Yetkisi
olmadığı halde çek defteri basan veya
bastıranlara, ağır hapis cezası
verilecektir.
e)
Çek
hesabının açılmasının da kapanmasının da
TC Merkez Bankası’na bildirilmesi
gerekir.
f)
Ek
karşılığının olmaması nedeniyle
ödenmemesi halinde, keşedicinin
adresleri hamile verilecektir.
g)
Koşullarına
uygun olarak ibraz edilen çek, karşılığı
varsa ödenmelidir.
h)
Üzerinde
yazılı düzenleme tarihinden önce ibraz
edilen çek karşılığı varsa ödenmelidir.
i)
Takas
odasında ibraz edilen çek nedeniyle
kısmi ödeme yapılamaz.
j)
Çek
karşılığının tamamen ödenmemesi halinde,
çek de hamile geri verilmelidir.
k)
Çek
karşılığının kısmen ödenmemesi halinde,
çekin aslı bankada kalacaktır.
l)
Karşılıksız
nedeniyle düzenlendiği çek, ödenmeyen
hesap sahibine, çek defterlerini iade
etmesi ihtar edilmelidir.
m)
İhtarın
bankaya en son bildirilen adrese
yapılması yeterlidir.
n)
Banka,
karşılıksız çek keşidicisine ilişkin
bilgileri TC merkez Bankası’na bildirmek
zorundadır.
o)
Çek
karşılığını ödeyen banka çek aslını
alıkoyacaktır.
p)
Banka,
karşılıksız çıkan her çek yaprağının 300
milyon lirasını ödemek zorundadır.
q)
Yeni şekle
ilişkin üç ay içinde alınan çek
defterlerinde sorumluluk miktarı, altmış
milyon liradır.
r)
Bankalar,
yükümlülüklerini yerine getirmemeleri
halinde para cezasına muhatap
olacaklardır.
s)
Üçyüzelli
milyon liradan üç milyar liraya kadar
ağır para cezası ile cezalandırılacak
suçlar aşağıdaki gibi sıralanablir
t)
TC Merkez
Bankası’na yapılacak bildirimler ile TC
Merkez Bankası tarafından ilan edilmesi
gereken hususlar aşağıdaki gibidir :
Bankalar,
çek hesabı açtıranların açık kimlik ve
adreslerini saptamak için fotoğraflı
nüfus cüzdanı örnekleri ile yerleşim
yeri belgelerini, tacir olanların ayrıca
ticaret sicil kayıtlarını almak,
bunların açık kimliklerini, adreslerini,
vergi kimlik numaralarını ve çek
hesabının kapatılma hallerini onbeş gün
içinde Türkiye Cumhuriyeti Merkez
Bankasına bildirmek zorundadırlar.
Dolayısıyla çek hesabı açtıran kişilere
ilişkin bilgiler ile çek hesabının
kapatılması durumları TC Merkez
Bankası’nda bulunacaktır.
Muhatap bankanın,
yeterli karşılığı olmadığı için
ödenmeyen çeki ve hesap sahibi hakkında
gereken bilgileri, ibraz tarihinden
itibaren on gün içinde Türkiye
Cumhuriyet Merkez Bankasına bildirmesi
gerekir. Bu bildirimden sonra çek tutarı
ile öngörülen tazminat ve gecikme
faizinin muhatap bankaya ödenmesi de,
ödeme tarihinden itibaren on gün içinde
Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankasına
bildirecektir.
u) Yasaklı olduğu süre
içinde çek hesabı açtıran kişi de, açan
banka da cezaya tabi olacaktır.
v) Yeni Yasanın
yürürlüğünden önce, yasaklılık süresi
içinde çek hesabı açan ve açtıranlar
cezaya tabi tutulmayacaktır. |
